na-str-wersji-d

Warstwy + Fundacja Wersja + Program Rezydencji Artystycznych A-i-R Wro
lipiec 2016
al. Kochanowskiego 21, Wrocław

___

W jaki sposób rozmawiać o polsko-niemieckich wątkach na Dolnym Śląsku, jeśli wydaje się, że wszystko już zostało powiedziane? Najlepiej oddać głos komuś, kto – tak jak nasz region – ma niejednoznaczną i wielowarstwową tożsamość. Grupa Warstwy i Fundacja Wersja postanowili zorganizować w lipcu 2016 roku rezydencję artystyczną pod hasłem „Rewizyta”, w ramach której wybrany twórca przygotowałby projekt inspirowany przeszłością tzw. Ziem Odzyskanych. Organizatorzy poszukiwali na potrzeby przedsięwzięcia osoby, której życiorys wpisywałby się w transgraniczną, polsko-niemiecką narrację.

Na wezwanie to odpowiedziała Nina Adelajda Olczak – artystka o wielowarstwowej tożsamości: rodowita Ślązaczka, na co dzień mieszkająca i pracująca w Niemczech. Nina tegoroczny lipiec postanowiła spędzić na Dolnym Śląsku, we wrocławskiej willi przy alei Jana Kochanowskiego 21, kwaterze głównej Warstw. Rezydencja w założeniu miała być inspirowana tematem przesiedleń, tożsamości narodowej oraz związanymi z nią stereotypami, jednak w trakcie trwania projekt skoncentrował się na współdziałaniu z lokalnymi mieszkańcami. Artystka zaproponowała rozwinięcie i przekształcenie inicjatywy w – „Rewolucję na Zaciszu” – czyli ćwiczenia otwierające umysł na nowe pomysły, cudze racje czy zrozumienie własnych ograniczeń. Rezydencja artystyczna stała się dla artystki podstawą dla działań rewolucyjnych, pojmowanych w szerokim zakresie: społecznym, kulturowym, ekologicznym czy też politycznym. Na okres „Rewizyty” dom założycieli Warstw stał się siedzibą sztabu „Rewolucji na Zaciszu”.

*

Czas pracy wymknął się zaplanowanemu rytmowi: poznanie nowego – praca w ramach sztuk wizualnych – odpoczynek. W zamian za to miesiąc minął pod znakiem ciągłego doglądania postępów „Rewolucji”, w tym kontaktu z mieszkańcami i wypracowania skutecznych metod wspólnotowego oporu – przystosowanych do potrzeb i realiów Wrocławia (Manewry Rewolucyjne). Otwarcie na dyskusję i szeroko pojęta wymiana będące jednym z centralnych punktów działań Niny, znakomicie wpisały się w główne założenia inicjatywy Warstwy.

Kluczowymi wydarzeniami „Rewizyty” były: dzień przyjazdu rezydentki oraz podsumowujące spotkanie: „Proklamacja Działań Wywrotowych”. Wieczór tego pierwszego  rozpoczęło otwarcie ekspozycji projektu „Polska gościnność / Polish hospitality”, swego rodzaju „prezentu powitalnego” dla specjalnego gościa z „Rajchu”.  Analizując porzekadło „polska gościnność”, grupa twórców przygotowała szereg ingerencji artystycznych w strukturę niemieckiej willi i jej otoczenie (obecnie funkcjonują one jako stała ekspozycja). Artyści biorący udział w działaniu (Adam Martyniak, Paweł Marcinek, Michał Mejnartowicz, Ola Szulimowska, Karolina Włodek) mieli za zadanie odnieść się do kontekstu rezydencji artystycznej Niny – prowokując, serdecznie witając lub zaskakując przybyłego gościa.

Zaraz po wernisażu odbyło się spotkanie z Niną pt. „Hanyska na bezuchu/Visiting Silesian”, podczas którego artystka opowiedziała o swojej postawie twórczej, wpisanej w mentalną topografię ziem polskich i niemieckich. Prezentacja i rozmowy z gośćmi oscylowały wokół śląskiego terminu „hajmat” oraz tożsamości transgranicznej.

*

Cały projekt strukturą przypominał wielowarstwowy przekładaniec. Spodziewany ciężar – wątpliwość „kto tu jest u siebie, a kto w gościnie” przesunął się na stronę pytań „w jaki sposób możemy się integrować” i „co możemy zmienić”?

Działania, w które włączali się „zaciszanie” (i nie tylko), stworzyły zaczątek sieci sąsiedzkiej, bazującej na zastanych potrzebach, specyfice życia „tutaj” i mające charakter „stałej ingerencji” w historię domu przy alei Kochanowskiego. Wprawienie w ewolucję zastanych kontekstów, miejmy nadzieję, doprowadzi do zmiany o swojej własnej, stabilniejszej dynamice.

Czas spędzony z sąsiadami był przyczynkiem do zacieśnienia więzi z lokalną społecznością. Dom ma teraz szansę stać się miejscem spotkań, co pozwoli na wymianę wrażeń i wniosków, nie wchodząc w typowy dla instytucji ustrukturyzowany model edukacyjny. Ekipa Warstw jest otwarta na każdego: miłośnika działań artystycznych, gościa zainteresowanego wyglądem domu jego historią czy przypadkowego przechodnia zaintrygowanego gablotą informacyjną stojącą przed wejściem.

Więcej o projekcie na stronie Warstw: wykwit.tumblr.com/warstwy/REVISIT

Materiały rewolucyjne: trello.com/b/57tmqTkl/manewry-rewolucyjne

___

Nina Adelajda Olczak (*1980, w Świeciu) jest artystką-kuratorką niemiecko polskiego pochodzenia, pracującą głownie w zakresie sztuki nowych mediów – filmie eksperymentalnym, performance oraz instalacji video. Po zdaniu matury w PLSP w Opolu artystka przeniosła się do Niemiec, gdzie studiowała historię sztuki i amerykanistykę na Uniwersytecie w Heidelbergu a następnie multimedia w Wyższej Szkole Sztuki i Projektowania (HfG) w Karlsruhe, które zakończyła dyplomem w 2013 roku.

Jej wielokanałowe instalacje oraz performance budują dziwaczne, wnikliwe, czasem satyryczne narracje badające różne aspekty tożsamości i artystycznego eksperymentu. W swojej praktyce artystycznej często bawi się właściwościami samego medium, jak na przykład w jej ostatnim kuratorskim projekcie „Transmission,” gdzie performensy i wydarzenia na wystawie były transmitowane na żywo pomiędzy dwoma miastami. Jej najnowsze projekty to wystawa „Legend of the River” w Galerii Sztuki Współczesnej Opole (artystka) oraz odbywająca się w ramach Ateńskiego Biennale 2016 „Transmission Karlsruhe-Athens” (kuratorka). Nina Adelajda Olczak obecnie mieszka i pracuje w Karlsruhe, w Republice Federalnej Niemiec.

nina-adelajda-olczak.com

___

Pobyt twórczy Niny Adelajdy Olczak w willi przy al. J. Kochanowskiego 21 we Wrocławiu, odbył się w ramach projektu „Rewizyta”, realizowanego z inicjatywy grupy Warstwy przez Fundacją Wersja, we współpracy z Programem Rezydencji Artystycznych A–i–R Wro.

Program Rezydencji Artystycznych A–i–R Wro jest częścią Europejskiej Stolicy Kultury Wrocław 2016 i został dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

___

WARSTWY
To eksperyment twórczy łączący grupę artystów i ich niezwykły project space, czyli poniemiecką willę we Wrocławiu.
http://wykwit.tumblr.com/warstwy/about
facebook.com/warstwy.layers

___

Program Rezydencji Artystycznych A–i–R Wro
Wieloletni i interdyscyplinarny program rezydencji artystycznych prowadzony w ramach Europejskiej Stolicy Kultury Wrocław 2016.
http://www.wroclaw2016.pl/rezydencje
www.facebook.com/airwro